کنعان
کارگردان: مانی حقیقی، فیلم نامه: مانی حقیقی، اصغر فرهادی، مدیر فیلم برداری: حسن
کریمی، تدوین: مستانه مهاجر، طراح صحنه و لباس: امیر اثباتی، موسیقی: کریستف رضاعی، صدابردار: بهمن اردلان، بابک اردلان، بازیگران: محمدرضا فروتن، ترانه علیدوستی، افسانه بایگان و با حضور بهرام رادان، محصول هدایت فیلم.
مینا و مرتضی پس از ده سال زندگی مشترک، تصمیم گرفته اند از هم جدا شوند، اما بازگشت ناگهانی خواهر بزرگتر مینا پس از سال ها دوری از ایران، می تواند همة تصمیم های مینا را تحت تأثیر قرار دهد.
نام مانی حقیقی ابتدا با مستند ماندن (1380) شنیده شد و با فیلم بلند داستانی آبادان (1381) بر سر زبان ها افتاد. آبادان مجوز نمایش نگرفت اما فیلم موجب شد تا حقیقی وارد جریان سینمای حرفه ای ایران شود. قدم بعدی او همکاری اش با اصغر فرهادی و نوشتن فیلم نامة چهارشنبه سوری (1385) بود، فیلمی که فرهادی آن را ساخت و در نمایش جشنواره ای اش نظر مثبت منتقدان را جلب کرد و به خصوص روی قوت های فیلم نامه اش تأکید شد. در همان سال، حقیقی فیلم کارگران مشغول کارند بلورین بهترین فیلم نامة بخش بین الملل شد. چند ماه بعد حقیقی موفق شد تا جایزة بهترین فیلم نامه نویس آسیا را نیز در جشنوارة بین المللی هنگ کنگ کسب کند.
موفقیت تجربة چهارشنبه سوری باعث شد تا حقیقی برای نوشتن فیلم نامة کنعان هم از اصغر فرهادی دعوت به همکاری کند. حقیقی در سال 1379 قصه ای را از آلیس مونرو، نویسندة کانادایی، در مجلة «نیویورکر» خوانده بود و تصمیم گرفته بود تا آن را در قالب فیلم نامه ای با فضایی ایرانی اقتباس کند. (مجموعه ای از قصه های مونرو را مژده دقیقی با عنوان فرار به فارسی ترجمه کرده اما قصة مورد نظر حقیقی در این مجموعه نیست، ترانه علیدوستی این قصه و چند قصة دیگر از خانم مونرو را ترجمه کرده و این مجموعه را قرار است نشر مرکز منتشر کند). آن گونه که حقیقی می گوید قصة مونرو بیش از هفت سال ذهن او را مشغول کرده بوده و حالا که کنعان ساخته شده خوش حال است که فارغ از خوب شدن یا نشدن فیلم، از زیر بار قصه رها شده، هر چند او تأکید می کند که فیلم نامة کنعان را دیگر نمی توان فیلم نامه ای اقتباسی دانست، چرا که داستان آلیس مونرو در پیچ و خم نگارش فیلم نامه کاملا تغییر کرده و به همین دلیل نامی از آلیس مونرو در شناسنامة فیلم هم برده نشده است.
نگارش فیلم نامه در اردیبهشت 85 آغاز شد و تا مهر به درازا کشید و بعد ماراتن پیدا کردن تهیه کننده آغاز شد. بسیاری از تهیه کنندگان نامدار سینمای ایران فیلم نامه را اثری تلخ ارزیابی کردند و حاضر به تولید آن نشدند، اما مصطفی شایسته در هدایت فیلم به سرعت آن را پذیرفت، قرار داد ساخت بسته شد و قبول کرد که حقیقی تیم مورد نظر خود را برای تولید انتخاب کند؛ به خصوص مدیر تولید که معمولا برای تهیه کننده بسیار اهمیت دارد. حقیقی و شایسته حدود شش ماه در انتظار صدور پروانة ساخت کنعان ماندند و در این دوران توجه شان را به انتخاب بازیگران معطوف کردند. ترانه علیدوستی و افسانه بایگان به سرعت انتخاب شدند اما جستوجو برای بازیگران مرد فیلم زمان بیش تری گرفت. کنعان را مثل دو فیلم قبلی حقیقی، مستانه مهاجر تدوین کرده و موسیقی اش را کریستف رضاعی ساخته که در زمینة موسیقی فیلم بسیار کم کار است. او موسیقی فیلم آبادان را هم برای حقیقی ساخته بود.
اطلاع رسانی کنعان در دوران فیلم برداری و تدوین فیلم بسیار آزار دهنده بود. ضمن امساک در ارائة اطلاعات مربوط به فیلم، تا آستانة جشنواره هیچ عکسی از فیلم منتشر نشد. استدلال حقیقی این است که انتشار عکس یا هر نوع اطلاعات دیگر، پیش داوری هایی را ایجد می کند که می تواند بر سرنوشت فیلم تأثیر منفی بگذارد. حالا بیش ترین کنجکاوی ها ایجاد می کند که می تواند بر سرنوشت فیلم تأثیر منفی بگذارد. حالا بیش ترین کنجکاوی ها در مورد کنعان، جدا از ترکیب حقیقی و فرهادی، فهرست بازیگران فیلم است. آن هایی که فیلم را دیده اند، اعتقاد دارند جنس بازی ترانه علیدوستی و محمدرضا فروتن با تمام نقش های دیگری که بازی کرده اند متفاوت است؛ آن هم در فیلمی که می توان آن را یک ملودرام خانوادگی در مورد زندگی یک زوج طبقة مرفه دانست.

«زنگ زدم بگم نمی تونم توی کنعان بازی کنم»
لیلا حاتمی زنگ زد و خبر را صاف گذاشت تو کاسه ام: «زنگ زدم بگم نمی توانم توی کنعان بازی کنم.»
تا قبل از آن شب حالم خوب بود. تازه فیلم نامة کنعان را تمام کرده بودیم و من داشتم یک مستند در بارة داریوش مهرجویی می ساختم. یک آپارتمان توی خیابان فرشته پیدا کرده بودم و تبدیلش کرده بودم به یک پلاتوی بزرگ برای کار، مهرجویی هر چند روز یک بار می آمد و دو سه ساعتی با ما گفت و گو می کرد. تازه سنتوری را تمام کرده بود و خوش و خرم بود. من هم رو فرم بودم. کنعان نه تهیه کننده داشت، نه پروانة ساخت.
ولی نگران نبودم، لیلا حاتمی قرار بود نقش مینا را بازی کند، باقی اش با خدا. . .
گوشی هنوز دستم بود ولی دلم هزار راه رفته بود. گفتم: «اِ؟! یعنی چی؟» نقش را درست هفت سال پیش به ش پیشنهاد کرده بودم. هفت سال پیش! کلی با هم حرف زده بودیم. گفت: «نمی تونم بگم چرا.» درست است که لیلا گاهی رفتار عجیبی دارد، ولی این دیگر زیاده روی بود. زنگ زدم به اصغر: «می گه نمی آد!» گفت: «اِ؟! یعنی چی؟» کم پیش می آید اصغر وقارش را از دست بدهد. یکی از معدود خصوصیات ناشایستش همین است. گفتم: «چه می دونم. نمی گه چرا. می گم اصغر، نکنه متن بد شده، روش نمی شه به مون بگه؟» آخ آخ! از دست رفتن اعتماد به نفس: زخمی که مثل خوره روح فیلم نامه نویس را آهسته در انزوا می خورد و می تراشد. حالا بیا و درستش کن.
مهرجویی می گوید: «نگران نباش. بازیگر پیدا می شه. باد می آردش.» می دانم که راست می گوید، ولی حرص می خورم. آره، پس از چهل سال فیلم سازی می شود این جوری خونسرد بود. من فقط دو تا فیلم ساخته ام، آن هم دیجیتال، ارزان و به زعم خیلی ها قزمیت. تو دلم به ش می گویم سر الماس 33 هم همین قدر خونسرد بودی؟ بعد می بینم آره، حتماً بوده، پس من چمه؟
چند روز بعد ترانه علیدوستی می آید سر فیلمبرداری مستند ما. یک کتاب بهش قرض داده بودم، پس آورده، خبر را بهش می دهم: «لیلا می گه نمی آد» - «اِ؟! یعنی چی؟» - «فکر کنم از فیلم نامه خوشش نیومده، داره رودربایستی می کنه، وقت داری بخونیش، نظر بدی؟» دلم می خواهد متن را بخواند و بگوید: «عالیه!» یا «افتضاحه!» فرق نمی کند. دلم می خواهد یک نفر تکلیفم را روشن کند. ما این طرف با مهرجویی داریم دربارة دایرة مینا حرف می زنیم و ترانه توی اتاق بغلی دارد کنعان را می خواند. . .
یک ساعت بعد می آید. بیرون، «می شه نقش مینا رو من بازی کنم؟» شاخ در می آورم، این امکان به دورترین نقطة ذهنم هم خطور نکرده، مینای کنعان قرار است 33 ساله باشد، «تو که فقط پانزده سال داری!» چپ چپ نگاهم می کند: نگاه چپ چپ یک زن 24 ساله. از رو نمی روم: «تازه، تو نمایندة اقشار فرودستی، ترانه، فیروزه، روحی، این مینای ما خیلی شیک و پیکه.» خوشش نمی آید، شوخی ندارد، قضیه جدی است: «گریمم کنین، تست بگیرین ازم.»
با اصغر نشسته ایم داریم عکس های تست گریم ترانه را نگاه می کنیم. «عالی شده، نه؟» خوش حالم، چون انتخاب غیر منتظره ای است. اصغر دو دل است. دارد با ریشش ور می رود. آن قدر ور می رود که هوس می کنم ریش بگذارم. بالاخره می گوید: «خوب شده، ولی این قضیة پانزده سال دارم رو چی کارش کنیم؟» - «همه اش تقصیر صدرعاملیه،» تصمیم را گرفته ام، ولی محض خاطر جمعی عکس های تست گریم را ایمیل می کنم به ده دوازده تا از دوستانم در کانادا، آن ها نه می دانند ترانه کیست نه فیلم صدر عاملی را دیده اند. «لطفا به این عکس ها دقت کنین و به من بگین به نظر شما این خانم چند سالشه.»
فردایش همه جواب میدهند: سی سال، 32 سال، 35 سال، پس فردایش با ترانه و اصغر رو خوانی را شروع میکنیم. ترانه عالی میخواند، ولی دل مان خوش است. کو پول؟ کو تهیه کننده؟ کو پروانة ساخت؟ مهرجویی هم چنان خونسرد است: «نه بابا، تهیه کننده پیدا میشه، این روزام که دیگه به همه پروانه میدن. . . » هزار ماشالله به این همه خوش بینی.
ولی راست میگفت، هم تهیه کننده پیدا شد، هم پروانة ساخت گرفتیم، بازیگرمان را هم که باد آورد. همه چیز حل شد الا معمای لیلا، که آن هم بعداً معلوم شد؛ حامله بوده و نمی خواسته کسی بفهمد، پسرش روز 26 بهمن امسال یک ساله می شود. اسمش را گذاشته اند مانی.
مانی حقیقی
ماهنامه فیلم- شماره ویژه جشنواره فجر
دومين كنفرانس بينالمللي صنعت سينماي ابوظبي هفته جاري و پيش از آغاز جشنواره فيلم خاورميانه در ابوظبي امارات برگزار خواهد شد.
اين گردهمايي محلي براي تهيهكنندگان، فيلمسازان و حاميان مالي صنعت فيلم است تا فرصتهاي جديدي براي فيلمسازي در منطقه خاورميانه بهوجود آوردند.
به گزارش اسكرينديلي، در اين گردهمايي، همچنين كلاسهاي كارگرداني پيشرفته توسط «آنتونيو باندراس» و «اسپايك لي»، چهرههاي نامآشناي هاليوود برگزار خواهد شد.
بخش ديگري از اين كنفرانس اختصاص به 10 فيلمساز مستعد خاورميانه دارد تا فرصتي براي معرفي آثارشان يافته و بتوانند حاميان مالي براي پروژههاي خود بهدست آورند. از ايران، «اصغر فرهادي» كارگردان آثاري چون «چهارشنبهسوري»، «شهر زيبا» و «رقص در غبار» به اين كنفرانس دعوت شده است.
علاوهبر «فرهادي»، كارگردانان ديگري از تونس، عراق، عربستان، سوريه، مراكش، فلسطين، لبنان، مصر و بحرين نيز دعوت شدهاند.
دومين جشنواره فيلم خاورميانه طي روزهاي دهم تا نوزدهم اكتبر در ابوظبي برگزار ميشود.
منبع خبر : ایسنا
واکنش ها و نقد ها درباره فیلم های مهم روی پرده کم کم شروع شده است. حدالمقدور سعی می کنم لینک نقد ها و نظرات جالب(به زعم خودم البته!) را در زیر قرار بدم. درباره این فیلم ها مخصوصا کنعان حتما خواهم نوشت. یک نوشته جالب هم در مورد کنعان هست که شاید کمتر خوانده شده باشد. که در پست بعدی قرار خواهم داد.
فعلا این ها را از دست ندهید:
همیشه یک پای قضیه می لنگه! (نگاهی به فیلم دعوت)
کلبهی احزان شود روزی گلستان!؟ (یادداشت بر فیلم کنعان)
پیشنهاد و یادداشت امیر قادری هنگام جشنواره درباره" آواز گنجشک ها" که هنوزم خواندنیست!
یادداشت امیر قادری درباره حاتمی کیا و دعوتش در اعتماد
نذار بفهمه یه طوریته (یادداشتد علی نعیمی بر فیلم کنعان)
«آواز گنجشک ها»: بیش از یکبار ببینید / امیر قادری- شهروند امروز (ش.۶۶) ضمیمه: صفحه۳
«دعوت»: سرگردان میان زمین و آسمان / امیر قادری- شهروند امروز (ش.۶۶) ضمیمه: صفحه ۴
تحقیر فیمینیستی(یادداشتی بر دعوت)/ مسعود فراستی-هفته نامه سینما(ش.۴) صفحه ۵
در بخش فیلمهای کوتاه و مستند فیلمهای: موچین به کارگردانی کاوه مظاهری، سقف بالای سر به کارگردانی مهدی بوستانی، ترانه اندوهگین کوهستان به کارگردانی حامد خسروی، جایی دنج برای ماهیها به کارگردانی ناصر ضمیری، مراسم صبحگاهی و پدر از ساختههای هادی آفریده، آب ساخته رقیه توکلی، زنی از تبار مه ساخته اشکان احمدی، پشت آن تپه برفی ساخته رامتین لوافی و ایران در اعلان ساخته فرحناز شریفی آثار حاضر در بخش فیلمهای کوتاه و مستند این دوره جشنواره یاری اندهمچنین فیلمهای به همین سادگی ساخته رضا میرکریمی، سنتوری ساخته داریوش مهرجویی، اتوبوس شب و شب یلدا ساختههای کیومرث پوراحمد، دایره زنگی ساخته پریسا بختآور، چهارشنبه سوری ساخته اصغر فرهادی، مجموعه فیلمهای کوتاه فرش ایرانی و بادبادکباز ساخته مارک فورستر آثار حاضر در بخش فیلمهای بلند این جشنواره هستند.
هشتمین جشنواره فیلم یاری از ۴ تا ۱۹ مهرماه در سوئد برگزار میشود و داریوش مهرجویی، کیومرث پوراحمد، گلشیفته فراهانی و رضا میرکریمی مهمان این دوره جشنواره خواهند بود.
« در پروژه درباره الی بازیگران زیادی مقابل دوربین حاضر بودند و به دلیل فضای واقعی و رئالی که فیلم دارد،میان حرف های هم دیالوگ می گویند؛و این کار را برای صدابرداری سخت می کند» او به درستی تأکید می کند:« چون حقیقی و پیمان معادی سابقه بازیگری نداشتند ،صدای آنها با دیگر بازیگران حرفه ای متفاوت بود و یکدست سازی آن مشکل می شد».اوبه سختی صدابرداری صحنه های کنار دریا که گاه طوفانی و گاه آرام بود و دخلی به فیلمنامه هم نداشت اشاره می کند و می افزاید:« در سکانس های مربوطبه خانه هم بازیگران زیادی حضورداشتند وگاه یکی در نمای نزدیک بود و دیگران هم در پسزمینه دیالوگ می گفتند و این مسئله انرژی و زمان زیادی را برای انطباق می خواست »
- صداگذاری فیلم توسط محمدرضا دلپاک در نیمه ی شهریورماه در استودیو مون در حال انجام است.
- تدوین فیلم همزمان با فیلمبرداری، توسط هایده صفی یاری در حال انجام است. تا دهه اول مردادماه نیز سکانس های اولیه کاملاً مونتاژ و تدوین شده است. برآوردها می گفتند که تدوین تا مهرماه طول می کشد: تدوین فیلم روز هشتم مهرماه به پایان می رسد.
- به زودی و پس از پایان تدوین،قرار است که در مورد موسیقی و نحوه ساخت آن تصمیم گیری شود.

اگر گروه فیلم درباره ی الی برای شرکت در بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر، آمادگی خودشان را از 27 تا سی مهرماه به مسئولان برگزاری فستیوال اعلام کنند، شاهد حضور ترانه علیدوستی در جدیدترین ساخته ی اصغر فرهادی خواهیم بود؛ کارگردان محترمی که تا حالا شخصیت و درستی کارنامه اش را با سه فیلم عزیزش نشان مان داده است
و ترانه علیدوستی هم مصاحبه ای داشته با نشریه ی جهان سینما...
او درباره ی "درباره ی الی" می گوید:« این همکاری سوم من با اصغرفرهادی است و از این همکاری خوشحالم.البته ما اجازه صحبت درباره ی نقش و این فیلم را نداریم ،اما آنچه که به خود اصغر فرهادی بر می گردد، این است که فیلم را خیلی خوب ارزیابی می کنم و باز در راستای همان نگاه اجتماعی و معاصر است».ترانه علیدوستی درباره ی کنعان به خبرنگار جهان سینما می گوید:« این فیلم را هم خیلی دوست دارم و کاری خوب وعالی بود. در واقع یک اثر مدرن اجتماعی بود. درباره این فیلم البته بیشتر از هر چیز دوست دارم در زمان نمایش آن صحبت کنم».
ضمنا کنعان هم در نوبت اکران است. این دومین همکاری اصغر فرهادی و مانی حقیقی پس از چهارشنبه سوری در مقام فیلمنامه نویس است.

