فكر مي‌كرديم «اصغر فرهادي» شكسپير شود، «فاسبيندر» شد

به گزارش خبرنگار سينمايي فارس، در آستانه اكران عمومي فيلم «درباره الي»، نكوداشت «اصغر فرهادي» عصر ديروز با حضور دوستان و هم دوره‌هاي او در پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران برگزار شد.

بنا بر اين گزارش، در ابتداي اين برنامه سعيد اسدي استاد گروه‌ هنرهاي نمايشي و مجري اين برنامه از برگزاري مراسم‌هاي ديگري با اين مضمون خبر داد و در ادامه محمد باقر قهرماني رئيس دانشكده هنرهاي زيبا به عنوان اولين سخنران به روي صحنه رفت.
قهرماني گفت: وقتي صحبت از برگزاري اين جلسه به ميان آمد در هيچ مرحله‌اي از كار كسي با شك و ترديد به اين موضوع نگاه نكرد كه بخشي از اين قاطعيت در اجراي اين مراسم به شخصيت خود فرهادي برمي‌گردد. فرهادي با فعاليت‌هاي زياد هميشه خودش را در بهترين نقطه كاري نگه داشته و نگاهش به كار متفكرانه و تفكربرانگيز است كه اين باعث افتخار است.
وي افزود: استاد سميعي اولين رئيس من هميشه مي‌گفت واي به حال معلمي كه دانشجويش بهتر از خودش نباشد و من مي‌خواهم بگويم ما وظيفه داريم همه اينگونه باشيم و تشويق اينگونه بودن اولين دليل برگزاري اين جلسه بود.
دليل دوم برگزاري اين جلسه اين بود كه فرهادي نقطه اميدي براي دانشجويان جديد در اين دانشگاه باشد چون تحولات تاريخي هنري نشان داده هميشه هنرمندان برجسته از دانشگاه‌ها بيرون مي‌آيند و من اميدوارم هنرمندان بسيار بلندپايه‌اي از پرديس هنرهاي زيبا ظهور كنند كه آيندگان ما نيز آنها را ببينند.
پرويندخت زاهدي استاد ادبيات دراماتيك سخنران بعدي اين مراسم بود كه گفت: خوشحالم در اين گردهمايي هستم بخصوص كه اين گردهمايي براي تجليل از دانشجويي جوان است.
وي افزود: مي‌خواهم از اين فرصت استفاده كنم براي پيشنهاد تأسيس انجمني از فارغ‌التحصيلان اين پرديس كه در جلسات 6 ماهه يا سالانه فارغ‌التحصيلان به آنجا بيايند و تجربه‌ها و دانشي را كه در اين پرديس كسب كرده‌اند يك بار ديگر با بحث و گفتگو در اختيار ديگران بگذارند تا اين عاملي شود تا كليه دانشجويان جديد بتوانند از دستاوردهاي اين هنرمندان بهره ببرند. از طرفي شايد اين موضوع، انگيزه قوي براي مبارزه با ضعف در انگيزه‌هاي درسي باشد چون اينجا گروهي از دانشجويان را داريم كه ورودي سال 70 بوده‌اند و همه‌شان در رشته‌هاي فرهنگي هنري بسيار موفق‌اند و تنها در موقعيت‌هاي كوچكي مانند نكوداشت‌ها آنها را مي‌بينيم كه كافي نيست. اميدوارم به بركت وجود «اصغر فرهادي»، سنگ بناي چنين انجمني گذاشته شود.
وي در ادامه، در مورد ايام تحصيل «اصغر فرهادي» گفت: ما در طول سالهايي كه در اين دانشگاهيم بارقه‌هايي از استعداد را در دانشجويان خود مي‌بينيم كه جابجا در موقعيت‌هاي مختلف سعي داريم احساس تقدير خود را به اين استعداد بيان كنيم.
فرهادي در زمان تحصيل خود بارها من را به تحسين واداشت و من انتظار آينده خوبي را برايش داشتم و فكر مي‌كردم در حال تربيت يك شكسپير هستم در حالي كه يك فاسبيندر تحويل جامعه ايراني داديم.
زاهدي در ادامه تصريح كرد امروز سينما و تئاتر بسيار به هم نزديك شده‌اند و هنرمندان زيادي به صورت مشترك در هر دو رشته فعاليت مي‌كنند و هر دو هم در دپارتمان‌ هنرهاي نمايشي تدريس مي‌شود. اميدوارم از بين دانشجويان امروز كه در اين سالن حضور دارند افرادي با همان قدرت روحي و حس مبارزه با موانع و قدرت خودسازي كه فرهادي در وجود خود داشت به جلو بتازيد و همه شما را در زمينه‌هاي مختلف موفق ببينم.شما هر كدام در جاي خود سفيرهاي فرهنگي ايران ما هستيد و اميدوارم بتوانيد به خوبي با هنرهاي خود ايران را به همه معرفي كنيد.

فرخ‌نژاد: كارهاي تلويزيوني فرهادي مثل سرمقاله بود

در ادامه برنامه نكوداشت «اصغر فرهادي» كه عصر ديروز با حضور دوستان و هم دوره‌هاي او در پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران برگزار شد، حميد فرخ‌‌نژاد سخنان خود را با سلامي به همكلاسي‌هاي سابق و جديد خود آغاز كرد و گفت: يك هفته پيش كه در مورد اين مراسم با من صحبت كردند من به 20 سال پيش برگشتم كه همه جواناني صاحب مو بوديم و خاطرات خيلي خوب، زيبا و گاه غم‌انگيزي به خاطرم مي‌آيد. برگشتم تا ببينم از آن زمان كجاها من با «اصغر فرهادي» برخورد داشتم. يادم مي‌آيد آن زمان‌ها چند سال اول مانند همه جوانان كسي را قبول نداشتيم و كم كم با واقعيت‌هاي جامعه كنار آمديم و فهميديم كار و زندگي چيست.

اصغر فرهادي از آن زمان تا به حال به سختي مشغول كار است و در موقعيتي هستيم كه كارهايش را به خوبي مي‌شناسيم و مي‌توانيم هميشه از فرهادي مثالي براي خودمان بسازيم. مثال كسي كه مي‌خواست كاري انجام دهد و شد.
فرخ‌نژاد افزود: آن سال‌ها ما از شهرستان به خوابگاه آمديم و با سختي‌هاي زيادي دست در گريبان بوديم. فرهادي و امثالش كه مي‌خواستند پيشرفت كنند زحمت زيادي كشيدند و آنچه مي‌خواستند شدند و هر جايي هم رفتند آنچه خود مي‌خواستند به محيط خود تحميل كردند. همه مي‌دانند كه تلويزيون در باب مثال مانند روزنامه است كه براي عوام ساخته مي‌شود و فرداي آن نيز قابل رجوع نيست. اما سينما مثل كتاب است كه مخصوص خواص است و در هر تاريخي مي‌توان به آن رجوع كرد. كارهاي تلويزيوني فرهادي نيز مثل سرمقاله بود و به شكلي با تلويزيون برخورد كرد و مضاميني را وارد تلويزيون كرد كه خيلي‌ها جرأت گفتن‌اش را در سينما هم نداشتند. او با تابوشكني نگاه جديدي را به رسانه تلويزيون وارد كرد و اين تأثيرگذاري را از زمان دانشجويي‌اش داشت و بسيار مهم است كه او يكي از تأثيرگذارترين افراد در سينماي ايران و جهان شده. من شما را دعوت مي‌كنم كه اين تأثيرگذاري را از «اصغر فرهادي» ياد بگيريد چون از اتاق‌ها و آتليه‌هاي كوچك مي‌توان رفت و جهاني شد به همين‌خاطر من افتخار مي‌كنم كه روزگاري همكلاسي «اصغر فرهادي» بودم.
فريدون علياري استاد دانشگاه سخنران بعدي مراسم بود كه در سخنان خود گفت: 18 سال قبل در سال 80 ، 52 نفر آمدند تا تئاتر بخوانند. اگر آن زمان كسي مي‌گفت 30 درصد از اين افراد در آينده چهره‌هاي شاخص هنري ، مديران برتر فرهنگي يا اساتيد دانشگاه مي‌شوند باور نمي‌كرديم اما امروز بيش از 30 درصد آنها واقعا به اين مناصب رسيده‌اند و اين را براي كساني مي‌گويم كه ادعا مي‌كنند دانشگاه چيزي به كسي ياد نمي‌دهد. يكي از اين افراد اصغر فرهادي بود كه بسيار مايه افتخار است. او و هم دوره‌هايش با امكانات بسيار كمي (بسيار كمتر از آني كه امروز ما داريم) در آن زمان در دانشگاه كار مي‌كردند و با هيچ چيز به اينجا رسيدند چون پشتكار داشتند كه به موفقيت برسند و كارشان به خوبي انجام دهند. پس از 25 سال معلمي هنوز نمايش «ماشين‌نشين‌ها»ي فرهادي از يادم نمي‌رود كه با دو لاستيك مستعمل ماشين چه كرد. اين بالندگي و رشد اصغر فرهادي به نظر من نماينده فكر و انديشه اوست كه امروز او با آن كوله‌بار تجربه تئاتري توانسته در سينما تا اين حد موفق باشد.
عليرضا نادري سخنران بعدي اين مراسم بود كه با خواندن مقاله‌اي به نام «اهميت اصغر بودن» در مورد اصغر فرهادي و خاطرات درس خواندن در كنار او با حضار صحبت كرد.
وي در بخش‌هايي از اين مقاله در مورد اصغر فرهادي گفت: اگر او ديپلمات كشوري آفريقايي مي‌شد مي‌توانست آن كشور را در سازمان ملل صاحب حق وتو كند اگر فرهادي دانشمند مي‌شد، داروي ايدز را كشف مي‌كرد و روشي اختراع مي‌كرد كه بدون مسافرت به همه جاي دنيا فكس شويم. اما او به جاي همه اين كارها تلويزيون و سينما را انتخاب كرد و فيلم‌هاي مورد علاقه خودش را با وجود موانع زياد ساخت. سينماي امروز ما بدون «اصغر فرهادي» چيزي كم دارد. اهميت اصغر بودن تنها در فيلمسازي او نيست او قريحه‌ ديپلماتي كهنه‌كار را در سينما به كار گرفت و از سدهاي بيشمار سينما سرافراز بيرون آمد و در همه كارهايش، كسي جز «اصغر فرهادي» وجود ندارد. او روش دارد و به نظر من بايد اين روش توسط اصغر فرهادي تدريس شود كه چگونه يك هنرمند مي‌تواند بدون درغلطيدن به دام‌هاي ابتذال تبليغ يا تن دادن به سكوت كار مورد علاقه‌اش را بكند.
نادري گفت: اطمينان دارم نگاه آسيب‌شناسانه به اجتماع را كمتر كسي مثل فرهادي دارد چون او اجتماع اطرافش را نه چون يك آرمانگرا يا يك جامعه شناس يا يك نهيليست يا هر كس ديگري بلكه مانند اصغر فرهادي مي‌بيند و اينها روشي است براي ديدن و دريافتن.

سپس حجت‌الله سيدعليخاني يادداشتي را در مورد اصغر فرهادي از طرف هم‌دوره‌اي‌هايش خواند و سپس نغمه ثميني به روي صحنه رفت تا در كنار سيدعليخاني به فرهادي لوح تقدير بدهد. 


فرهادي: خواستم تنها با خودم رقابت داشته باشم

در بخشي از مراسم نكوداشت اصغر فرهادي كه عصر ديروز با حضور دوستان و هم دوره‌هاي او در پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران برگزار شد، نغمه ثميني به روي صحنه رفت تا در كنار سيدعليخاني به فرهادي لوح تقدير بدهد.
فرهادي پس از دريافت لوح تقدير در سخناني با اشاره به اين نكته كه تاكنون هيچ جا اين همه خجالت نكشيده، گفت: از لطف اساتيد و دوستانم بسيار شرمنده شدم و حس كردم افراد بسيار شايسته‌تري نسبت به من اينجا هستند، حيف كه هياهوي سينما بسيار است و من بهتر از آنها در اين جامعه ديده شدم. اين جلسه براي احترام به كساني است كه باعث شدند من اينجا باشم. سال‌ها قبل در دانشكده فضاي تئاتر را خوب نمي‌شناختم و چون كم حرف و خجالتي بودم از ترم اول خواستم از تئاتر بيرون بيايم و با امتحاني دوباره در رشته سينما تحصيل كنم اما در تئاتر ماندم و اين شانس بزرگ زندگي من بودم كه چيزهاي زيادي را پيدا كردم چيزهايي كه در كلاس‌ها، راهروها و آبدارخانه و در حرف‌ها و بحث‌هايي كه بچه با هم داشتند وجود داشت و من آنها را مي‌شنيدم و شنيدن اين حرف‌ها بود كه باعث شد بفهمم اين فضا را دوست دارم.
فرهادي در ادامه افزود: افراد بسياري را ديدم كه بدون تحصيلات آكادميك در عرصه هنر مي‌آيند و مي‌گويند هنر آموختني نيست. دليل آن اين است كه اين افراد مسير تحصيلات آكادميك را نپيمودند و نمي‌دانند چه اتفاقاتي در اين مسير مي‌افتد. ما در دوره دانشكده به يك سليقه هنري رسيديم و راز جذابيت بسياري از چيزها براي ما آشكار شد، ضمن اين كه افراد زيادي از شهرستان‌ها براي تحصيل به اينجا مي‌آمدند و فرصت خوبي براي شخصيت‌شناسي براي من مهيا بود كه نابساماني شخصيت من باعث شد آنها را مطالعه كنم و به سامان برسم. اين اتفاق‌ها افتاد كه توانستم در كارم تا حدي موفق شوم.
وي در ادامه افزود: هرگز احساس رقابت با كسي يا چيزي را نداشتم و به نظرم، بزرگ‌ترين آسيب مملكت ما اين است كه 70 ميليون نفر را تربيت كرده‌ايم كه اين آدم‌ها مدام با هم مسابقه مي‌دهند كه اين كار نوعي كشتن دوستي و پرورش دشمني در آدمها است. من خواستم اگر رقابتي دارم تنها با خودم داشته باشم چون اگر كسي قرار است كار خوبي بكند بايد مدام بخواهد كه پيشرفت كند.
وي افزود: من اصول كار نمايشي را اينجا ياد گرفتم و سرمايه كارم در واقع از سال‌هاي دانشكده آمده و نمايش برايم خيلي مهم است. دليل اينكه چرا پس از «ماشين‌نشين‌ها» كاري نكردم اين است كه ان نمايش به حدي بزرگ شد و به قدري از آن تعريف شد كه من از كار خود ترسيدم ولي هنوز اشتياقي براي كارهاي خوب دارم و دوست دارم روز به روز كارهاي بهتري را انجام بدهم.
وي در ادامه افزود: ممكن است خيلي‌ها فكر كنند كه «اصغر فرهادي» در حال حاضر احساس تكامل و خوشبختي مي‌كند در حالي كه من اصلا اين حس را ندارم. افراد بسياري هستند كه با وجود كارهاي خوب‌شان ديده نشدند و بسياري از حاضران اين سالن، بايد اينجا به جاي من صحبت كنند. وضعيتي كه دانشجويان امروز دارند از دوران ما سخت‌تر است و من خود به سختي كار را ياد گرفتم.
به گزارش فارس، «اصغر فرهادي» گفت: براي كار سينما من هرگز دستياري نكردم و به ياد‌ مي‌آورم تا روز اول كارم در سينما، نمي‌دانستم دوربين 35 ميليمتري چه شكلي است. هيچ‌گاه براي كاري به كسي زنگ نزدم و اصولا حس مي‌كنم كار بايد با جوشش بيايد و كسي نمي‌تواند ديگري را وادار به كار كند.
وي تأكيد كرد: وقتي كارتان خوب باشد و در كشورهاي خارجي در جشنواره‌اي شركت كند، تازه مي‌بينيد كه اشخاصي كه در آن سوي دنيا فيلم مي‌سازند چندان كار خاصي نكرده‌اند و درست مثل شما هستند.
فرهادي در ادامه تصريح كرد: 7 سال است كه وارد سينما شده‌ام كه 2 سال آن نيز اتلاف وقت بوده است و در همين زمان كوتاه، فهميدم كه خيلي كارها را مي‌توان كرد. كارهايي كه با صبر مي‌تواند پيش رود و بي‌قراري و يك شبه رسيدن راه درستي نيست. اگر هر كدام از مراحل كاري من در تئاتر ، راديو ، تلويزيون يا سينما وجود نداشت، مطمئنم كه در حال حاضر «اصغر فرهادي» به اين شكل، اينجا نبود. من از همه شما براي برگزاري اين جلسه تشكر مي‌كنم در حالي كه مي‌دانم اين كار در فضاي اداري كشور كار بسيار سختي است. اما شور و اشتياق شما براي من بسيار جذاب است.

سپس دكتر حبيبي رئيس پرديس هنرهاي زيبا دانشگاه تهران ، قهرماني رئيس دانشكده هنرهاي نمايشي، ناصر آقايي مدير گروه هنرهاي نمايشي و عليرضا نادري مدال نقره دانشگاه تهران را به اصغر فرهادي اهدا كردند و اصغر فرهادي پس از گرفتن اين جايزه گفت: لذتي كه در اينجا به همراه حس راحتي داشتم را حتي در برلين يا ساير جشنواره‌هاي جهاني احساس نكردم چون صميميت اينجا بسيار بالاست.


نمايش فيلم «درباره الي» نيز پايان بخش برنامه نكوداشت اصغر فرهادي بود.