الي به لس آنجلس ميرود
امير قادري
«درباره الي» بالاخره به عنوان نماينده ايران در مراسم اسكار امسال انتخاب شد. البته قابل انتظار هم بود، اما اين اتفاق را جدي بگيريد.
چون مثل هميشه نيست كه نمايندهاي از سينماي ايران به داوران آكادمي
اسكار معرفي ميشد و هيچ اتفاقي نميافتاد، يعني انتظار داشتيم هيچ اتفاقي
نيفتد. اين يكي شايد نامزد شود و حتي جايزه را دريافت كند. فيلم را
ديدهايم و باقي آثار مهم امسال سينماي جهان را به همچنين. از من بپذيريد
كه فيلم اصغر فرهادي، كه در استانداردهايي فراتر از سينماي ايران ساخته
شده، استحقاق حضور در ميان پنج فيلم برتر
خارجيزبان سال را دارد. شاهكار چند لايه فرهادي را ميتوان به
عنوان اثري قائم به ذات پذيرفت؛ نه فيلمي از كشوري در حال رشد، از سينمايي
در حال رشد، نه فيلمي كه قرار است مردم جهان را به ارزشهاي كهن
بازگرداند. يا فيلمي كه همانند آنچه درباره باقي محصولات مطرح سينماي
ايران در سطح جهاني مطرح ميشد، اثري باشد «بكر» و «اصيل» و «پاك»، حاوي
«ارزشهاي انساني» و خيلي كه هنر كند، «نشاندهنده شرايط جامعهاي در
حالگذار از سنت به مدرنيسم.»
در عوض اين محصولي است كه ميشود پزش را داد، كه به عنوان اثري
درباره دغدغههاي مشترك شهروندان گوناگون جامعه امروز جهاني، مطرحاش كرد.
ميشود حتي زمان و مكان وقوع حوادث داستان را پاك كرد و چه به لحاظ مضمون
و چه اجرا، دربارهاش حرف زد. در اين اثر نه خبري از تفاخرهاي جهان سومي
هست و نه موضع ضعفهاي هميشگي.
قرار نيست براي مطرح شدنش به بيننده جهاني باج بدهد، كه خودش را در
موقعيت يك معترض، چه به شرايط داخلي و چه بيروني قرار دهد. اين فيلمي است
درباره چند انسان در جامعهاي توسعه يافته كه بايد خودشان را با شرايط
تازهاي وفق دهند كه بشر معاصر همواره درگيرشان بوده است.
دغدغههاي اين آدمها، دغدغههاي بشري در جهاني مدرن است كه در آن،
انسان، خود مسئوليت گناه و ثوابش را به عهده گرفته است. آدمهايي كه
ميدانند پيش از بهشت و جهنمي در جهان باقي، مجبورند در همين دنيا آن را
تجربهاش كنند و در اين مسير، بايد و نبايدهاي اخلاقي را پيچيدهتر از آني
مييابند كه بتوانند به ضرب و زور يا تنها با پناه بردن به ارزشهاي
گذشته، آن گونه كه در باقي محصولات تحسين شده سينماي ايران در سطح جهاني
در اين سالها ميديديم، چارهاش كنند و راه فلاح و رستگاري را دريابند.
از لحاظ اجرايي هم آن قدر فيلم خوبي هست كه از فلان محصول مستقل يا جريان
اصلي سينماي ديگر كشورها، چيزي كم نياورد و محتاج بخشودگي و تخفيف نباشد.
و حالا مثل هر چيز خوب ديگري، شرايط بودن و ادامه حيات اين فيلم به
آزموني براي ساير موجودات درگير و موثر در مسير پيشرفتش بدل شده است؛
همانگونه كه تا به اينجا «درباره الي»، حيات متفاوتي را نسبت به ساير
فيلمها تجربه كرده و همانگونه كه از هنگام نمايش در جشنواره فيلم فجر تا
به امروز، با موانع و قوت قلبهاي گوناگوني از حوزههاي مختلف روبهرو شده
حالا در اين فرصت تازهاي كه براي فيلم به دست آمده، موفقيت «درباره الي»
در مراسم اسكار، يك همدلي گسترده از سوي ديگر حاميان و علاقهمندان و
منتقدان سينماي ايران را ميطلبد. در اين حدود شش ماه باقي مانده تا مراسم
اسكار، «درباره الي»، هم ميتواند مانند يتيم در راه ماندهاي باشد كه تك
و تنها بايد راهش را تا كداك تيهتر (سالن برگزاري مراسم اسكار) هموار كند
و هم ميتواند نمايندهاي باشد با افتخار از سوي تمام سينماي ايران. با
همه مسئولان و فيلمسازان و منتقدان و تماشاگرانش كه ميكوشند به فيلم
«درباره الي» در اين مسير كمك كنند؛ كه تا آخرين لحظه در كنارش باشند. كه
بكوشند عوض پسزدنش، در افتخارش سهيم باشند؛ افتخاري كه به نظرم درباره
اين فيلم عزيز ما هيچ بعيد نيست واقعا به دستش بياورد؛ سپيده، استحقاقش را
دارد.
منبع: تهران امروز